Malawi, bekend als het ‘warme hart van Afrika' is een land met een oppervlakte van circa 110.000 vierkante kilometer (drie maal groter dan Nederland) en heeft een geschatte populatie van 15 miljoen mensen. Het is een van de weinige landen in Afrika waar geen grote oorlogen gevoerd zijn in de afgelopen eeuw.

Corruptie

In 1963 werd het land afhankelijk en niet veel later werd de heer Banda president. Politieke partijen werden verboden en het dictatorschap werd door hem omarmd. Na een referendum en uiteindelijk verkiezingen in 1993 werd oppositieleider Muluzi president. Het meerpartijenstelsel was daarmee gevestigd. Muluzi hield zich aan zijn woord en liet politieke gevangenen vrij, voerde vrijheid van meningsuiting in en bracht Banda voor het gerecht wegens de misterieuze dood van drie van zijn ministers in de jaren '80.

Hierna ging het economisch hard achteruit in Malawi en een hongersnood dreigde, terwijl Muluzi bezig was met het invoeren van een wet die levenslang presidentsschap mogelijk maakt. Toen dit niet zou gaan lukken schoof hij de Bingu Wa Mathurika naar voren als zijn gedroomde opvolger. Deze man trad aan in 2004, verklaarde zich direct onafhankelijk van Muluzi en keerde zijn partij de rug toe. Dit leidde tot positieve geluiden uit het land. Echter waren deze van korte duur wegens verschillende corruptieschandalen en het feit dat hij overal in het land verkondigde dat oud-president Banda een grote Afrikaanse held was.

Het is ongelooflijk te zien hoe de bestuurders van dit soort landen de macht altijd naar zich toe willen trekken. Juist de bestuurders die vrijheid en transparantie beloofden. Het blijft wachten op de dag dat deze machtshonger van de Afrikaanse bestuurders een keer stopt. Ook in Malawi.

Duurzaamheid en economie

Ontwikkelingssamenwerking is de laatste jaren weer booming en zo ook het thema klimaatverandering. Nu is dit in de westerse wereld een heel ander verhaal dan binnen de ontwikkelingssamenwerking. Ontwikkelingslanden zijn niet klaar om zich ook nog eens bezig te houden met milieubewust ondernemen en ontwikkelen. Een voorbeeld van de klimaatmanie is de CFK's in koelelementen. Door het verbod op deze stoffen werden oude, maar nog goedwerkende koelelementen niet meer naar ontwikkelingslanden gestuurd, want dan zou de westerse wereld haar chemische afval dumpen. Gevolg: duizenden doden in deze ontwikkelingslanden omdat men de voeding niet meer kon koelen, daardoor de voedingsmiddelen oneetbaar werden en hongersnood uitbrak. Een ander voorbeeld zijn oude auto's. Binnen enkele jaren is er in de westerse samenleving een verbod op oudere, meer vervuilende auto's en mogen ze niet meer naar ontwikkelingslanden worden gestuurd. Men heeft geen transport meer en de economie zal een grote deuk oplopen.

Deze voorbeelden geven aan dat de klimaatmanie een facet is van de mislukkende ontwikkelingssamenwerking. De laatste jaren is het bergafwaarts gegaan met Malawi en verschillende andere Afrikaanse landen. Na jaren van verbetering is de honger weer terug en gaan landen richting de economische afgrond. De inflatie stijgt, terwijl de inkomens al jaren gelijkblijven of dalen.

Toekomst

Het blijft lastig om aan te geven op welke manier de ontwikkelingssamenwerking dan wel dient te worden ingericht. De VVD kwam begin september met het voorstel de uitgaven van 0,8 % van het BBP te verlagen naar 0,44 %. Ze kwamen met dit plan samen met nog een heel pakket maatregelen, wat er op neer komt dat de ontwikkelingsgelden beter besteedt dienen te worden door onder andere het vermijden van corrupte regimes, het ondersteunen van de private sector, het verminderen van het aantal partnerlanden en het verlagen van de Europese tariefmuren.[2]

Deze maatregelen kunnen ertoe bijdragen dat door de private sector meer wordt ondernomen en zodoende op termijn een middenklasse kan ontstaan. Dit kan goed ondersteund worden door microkredietprojecten. Echter is er wel een basis die gelegd dient te worden: onderwijs. Zonder onderwijs kan geen enkele ontwikkeling plaatsvinden en kunnen dictatoriale besturen hun gang gaan omdat men niet goed genoeg ontwikkeld is om als bevolking te zorgen voor kritiek en een beter bestuur.

In het verleden is veel gebeurd aan ontwikkelingssamenwerking, maar nu is te zien dat de ontwikkeling in veel landen met rasse schreden achteruit gaat. Deze tendens kan worden gestopt door het nemen van maatregel met als doel te zorgen voor economische vooruitgang. Door Europese handelsblokkades op te heffen zodat Afrika kán concurreren. Door ontwikkelingsgelden te verlagen en beter te besteden en daardoor te zorgen voor een prikkel binnen de bevolking.

Echter is het wel zo dat qua onderwijs alle zeilen bijgezet dienen te worden. Hierdoor kan men zich ontwikkelen, en deze basis kan met de huidige ontwikkelingsgelden gelegd worden. Dit dient dan wel uitgevoerd te worden door alle donorlanden en niet alleen Nederland. Het plan van de VVD kan dan wel goed doordacht zijn, maar zal geen zoden aan de dijk zetten omdat de andere donorlanden wél hun ontwikkelingsbudget uitgeven aan corrupte regimes. Het blijft een lastig probleem wat, mede door Afrika-moeheid in westerse landen, niet snel opgelost wordt en alleen een kans heeft op basis van economische vooruitgang. Als dit wordt geboekt en een fundering wordt gelegd door het aanbieden van kwalitatief goed onderwijs kan Afrika zich ontwikkelen.

Gezien deze aanpak dus niet wordt gevolgd door alle donorlanden en NGO's zal het nog lang op zich laten wachten voordat Arika zich gaat ontwikkelen en de discussie maar weer gevoerd wordt waar het toch mis ging?!

Nick Grisel