Nieuws : Zachte heelmeesters, stinkende wonden
| Het arrestatiebevel tegen de Soedanese president Bashir zou kunnen leiden tot meer geweld en een nog grotere humanitaire ramp in Soedan. Toch is dit het eventuele offer dat moet worden gebracht in de wereldwijde strijd tegen oorlogsmisdaden. Het Internationaal Strafhof heeft besloten om de Soedanese president te gaan vervolgen voor oorlogsmisdaden. Dit besluit heeft veel weerstand opgeroepen, niet in de laatste plaats bij Soedanese groeperingen tegen wie de misdaden zouden zijn gepleegd. De reden hiervoor is de angst dat het internationale arrestatiebevel voor een nieuwe golf van geweld in Soedan zal zorgen. Daarnaast zou het arrestatiebevel zinloos zijn: Bashir gaat zichzelf heus niet uitleveren en veel bevriende landen ook niet. Dit zijn terechte bezwaren. Zo heeft Soedan inmiddels verschillende Westerse organisaties het land uitgezet, waardoor de humanitaire ramp in het land nog vele malen groter dreigt te worden.  Echter, zelfs als de situatie in Soedan er slechter van wordt, kan het arrestatiebevel alsnog verdedigd worden met het oog op een hoger belang. Met deze stap laat het Internationaal Strafhof namelijk weten dat oorlogsmisdaden niet meer getolereerd zullen worden. Wie een norm wil stellen, moet namelijk consequenties verbinden aan het overschrijden van die norm, anders is het geen norm, maar slechts een paar loze woorden in een internationaal verdrag. De hele situatie doet denken aan het dilemma omtrent ontvoeringen voor losgeld in bijvoorbeeld Nigeria. Wanneer een medewerker van een bedrijf wordt ontvoerd en losgeld wordt geëist, wordt dit bijna altijd betaald, uit zorg voor de veiligheid van de ontvoerde persoon. Maar omdat ontvoerders altijd worden beloond met losgeld, wordt de ontvoeringsbusiness alleen maar aantrekkelijker en vinden er veel meer ontvoeringen plaats. De veiligheid van iedereen zou eigenlijk veel groter zijn als er consequent geen losgeld werd betaald, maar we kunnen het niet over ons hart verkrijgen om enkele ontvoerden hieraan op te offeren. Hetzelfde geldt voor Soedan of vergelijkbare crises: waar mensen in doodsangst leven door burgeroorlog, terreur van een fout regime of guerilla's, zijn we geneigd om alles te doen om erger te voorkomen voor die specifieke situatie. Maar als we daardoor ons internationaal recht niet naleven, is het nettoresultaat dat we de boodschap de wereld in sturen dat oorlogsmisdadigers ongestraft hun gang kunnen gaan. Zachte heelmeesters maken zo stinkende wonden. Daarnaast moeten we niet pretenderen dat zonder dit arrestatiebevel alles pais en vree zou zijn in Soedan. Géén vervolging van Bashir zou absoluut geen garantie zijn dat het conflict in Soedan nog eindeloos zou duren, of dat Westerse hulporganisaties het werk onmogelijk zou worden gemaakt. Ook is het feit dat de kans klein is dat Bashir binnenkort wordt opgepakt geen afdoende reden om niet de intentie uit te spreken om hem te arresteren. De aanklacht tegen Duitse nazi's die hoog en droog in Latijns-Amerika zaten, is ook nooit ingetrokken. En wie weet werkt één van de bevriende landen van Bashir plotseling toch mee aan zijn arrestatie. Precies hetzelfde is immers gebeurd toen Rwanda, bondgenoot van Congolese rebellenleider Nkunda, uit strategische overwegingen besloot hem uit te leveren aan Congo. Of misschien komt er toch nog ooit een ander regime aan de macht in Soedan, dat wel bereid is mee te werken aan zijn arrestatie. Dan ligt er in ieder geval al een uitgewerkte aanklacht. Het zal de individuele Soedanees waarschijnlijk niet veel interesseren dat één en ander gebeurt in het kader van een ‘groter belang'. Niemand van ons zou de gekidnapte willen zijn voor wie geen losgeld wordt betaald. Maar we kunnen niet blijven toegeven aan de chantage van oorlogsmisdadigers en we kunnen ze niet blijven belonen voor het geweld waarmee ze dreigen. En één ding is in ieder geval zeker: de wereld wordt er niet beter van als we blijven zwijgen, onze schouders ophalen en de andere kant op kijken. |
Reageer snel!
Klik hier voor het nieuwsarchief
- Deel deze pagina
