De RAI in Italië is al jaren een punt van discussie. Waar een publieke omroep vooral een representatie moet zijn van de verschillende bevolkingsgroepen die het land rijk is, is de Italiaanse versie vooral een politieke spreekbuis. De voor elk huishouden beschikbare 3 RAI zenders staan, historisch gezien, onder een zeker ‘politiek toezicht’. Tijdens de zogeheten ‘Eerste Republiek’ (1946-1994) stond RAI Uno vrijwel onder directe controle van de regeringspartijen (de Democrazia Cristiana is in deze periode vrijwel altijd de grootste regeringspartij geweest). RAI Due en Tre werden leuk verdeeld onder de sociaaldemocraten, de postfascisten en de communisten. In hoeverre de strikte verdeling vandaag de dag nog het geval is, is mij onduidelijk.

Het aanbod op de tv-zenders is groot, maar geenszins gevarieerd. Opvallend is dat alle nieuwsuitzendingen hier ontzettend lang duren; veel zinvol nieuws wordt er verkondigd, maar er is ook veel opvulling met overbodige items. Zit de Nederlandse nieuwslezer in zijn te grote colbertje keurig achter zijn bureau met zijn handen gecontroleerd in beeld, zijn Italiaanse collega daarentegen presteert het om in een uitpuilend strak jasje nogal nonchalant met gespreide armen iets te duidelijk de autocue of het kladpapier op te lezen. Om geloofwaardig over te komen, moet het weerbericht natuurlijk door een deskundige gepresenteerd worden. In Nederland is dit vaak een meteoroloog; in Italië doet men het met een in uniform gehesen luchtmachtofficier (daar hebben we het autoriteitsargument weer!).

Naast dit soort serieuze rubrieken is het niveau van de Italiaanse tv verder dramatisch. De RAI laat zich dagelijks in met Songfestivalachtige taferelen, terwijl verder alle films en series op de commerciële omroep nagesynchroniseerd worden. Het resultaat hiervan is te merken aan het belabberde niveau van het Engels van de jongeren alhier. Door de commerciële omroepen die geen uitzendrechten voor voetbalwedstrijden hebben, wordt er toch opvallend veel aandacht besteed aan de volkssport tijdens een belangrijke wedstrijd. Gedurende de wedstrijd kan men op zijn minst 90 minuten lang naar voetbalcommentatoren kijken die zinloze discussies over voetballers afwisselen met schreeuwend commentaar betreffende hetgeen zich op het veld afspeelt (wat de kijker dus niet kan zien). Voor de rest zijn er veel Tell Sell-achtige zenders die 24/7 Perzische tapijten aanprijzen, behoorlijk wat kookprogramma’s en talkshows. Niets om voor thuis te blijven dus mijns inziens.

Toch is er mijnerzijds ook een punt van lof inzake de communicatieve uitingen van de Italianen. Respect, of beter gezegd verontwaardiging, voor de manier waarop hier journalistiek wordt bedreven. Er is veel criminaliteit, dus ook veel nieuwsitems zijn hiermee gevuld. Wat ik zo frappant vind aan de berichtgeving, is dat (potentiële) daders met naam, toenaam, adres en meer van dat soort gevoelige informatie genoemd worden. Mijn respect in dezen is voor de bedrevenheid waarmee journalisten te werk gaan. Berichten zijn vaak doordrenkt met (nuttige) details die alleen een ‘zich in de situatie vastbijtende’ journalist kan verkrijgen. Deze journalistieke vaardigheden zijn overigens ook gewoon terug te vinden in de kranten. Aangezien deze spotgoedkoop zijn en goed voor een halve kilo aan informatie geef ik toch nog steeds de voorkeur aan nieuwsvergaring op deze ouderwetse manier. Zo kun je de informatie ook rustig consumeren, wat bij tv-berichten in het gesproken turbo-Italiaans natuurlijk onmogelijk is…