Daar zitten we dan: de jeugd van tegenwoordig. Een generatie zonder grenzen, een generatie die vooral met zichzelf bezig is en een generatie die haar verantwoordelijkheid niet neemt. Zo op het eerste gezicht niet de generatie waar je het meeste vertrouwen bij neer zou leggen.

Onterecht! Dat deze generatie wel betrokken is, bewijzen jullie vandaag. Door deel te nemen aan werkgroepen waarin tal van grote uitdagingen die onze samenleving bezighoudt centraal staan.

Het gaat goed met de JOVD. We groeien in leden, afdelingen en invloed. Bij de gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart heeft een groot aantal JOVD-ers een plaats in de gemeenteraad bemachtigt. Politiek leeft onder jongeren, dat durf ik met deze kennis te stellen!

Toch is een kritische noot hier op zijn plaats. Politieke jongerenorganisaties moeten niet als doel hebben om kleine minister-presidentjes voort te brengen. - bovendien maakt deelnemen aan een congres door je op het terras vol te laten lopen met witte wijn en rose je niet automatisch maatschappelijk bewust.

Ons bestaansrecht is verbonden aan het vertegenwoordigen van de generatie - de jongere generatie dus - waar we deel van uit maken. Dat doen we niet door ons alleen te onderscheiden op leeftijd, dat doen we vooral door onze gezamenlijke belangen, en daarmee die van onze generatie, inzet te maken van het maatschappelijk debat. Zeker met de verkiezingen voor de deur is het belangrijk dat we die taak serieus oppakken. Ik roep de andere politieke jongerenorganisaties dan ook op om niet in de schaduw van hun moederpartij te blijven hangen, maar met ons te strijden voor de belangen van onze generatie.

Hoe Nederland er over twintig jaar uit ziet wordt vandaag bepaald, dat betekent dat we ook niet tot morgen kunnen wachten.

Deze verkiezingen zijn vanzelfsprekend ook van belang voor die andere liberale partij, de VVD. Er ligt de komende weken een grote uitdaging voor Mark. Bij de gemeenteraadsverkiezingen heeft de VVD stevig gewonnen, in de peilingen gaat het goed en er ligt een verkiezingsprogramma dat een liberale richting geeft aan de weg die wij in willen slaan.

Toch ook hier een kritische noot - het zit in de aard van het beestje - het bevreemdt me dat de verhoudingen tussen de JOVD en de VVD de afgelopen jaren nu niet bepaald hartelijk zijn geweest. Sterker nog als landelijk voorzitter ben ik niet uitgenodigd om volgende week ook op het congres van de VVD te spreken. De mening van de liberale jongeren is van harte welkom bij onze moederpartij, bij voorkeur na de verkiezingen.

Juist nu is het dan ook van belang dat we die handschoen gezamenlijk oppakken, elkaar serieus nemen en elkaar open tegemoet treden.

Kom ik nu, zo merkt u, bij het meer subsantiele gedeelte van deze speech, de belangen van onze generatie. Belangen die er niet om liegen. Een samenleving die vergrijst, een economie waar we steeds minder invloed op hebben en de schulden van de generatie voor ons die een schaduw werpen over onze toekomst.

Om die belangen te verdedigen zullen we als eerste zelf in actie moeten komen. Niet kijken naar de overheid en afwachten tot zij de problemen oplost. Achteroverhangen en hopen dat verworven rechten nog bestaan als het onze beurt is biedt geen oplossingen, zekerheid en solidariteit. Bovendien, verworven rechten brengen ook verworven plichten met zich mee. Het is door grotere sprekers al eerder gezegd, vraag niet wat je overheid voor jou kan doen, maar kom nou eens overeind uit die stoel en ga zelf aan de slag!

Dat wij een verantwoordelijkheid moeten dragen, neemt niet weg dat die ook gedragen moet worden door de generaties die nu de vruchten plukken van onze verzorgingsstaat. Solidariteit kan alleen bestaan als ze ook door de hele samenleving wordt gedragen. Niet door de jongste schouders, maar breed gedragen door alle generaties.

De na-oorlogse generatie verdient ons respect voor het werk dat zij hebben verzet, de groei die zij hebben gebracht en de welvaart die ze hebben gerealiseerd. Dat respect krijgen ze, maar daar staat wel iets tegenover. Wat is opgebouwd kan niet worden gebruikt om nu die solidariteit om te draaien en de jongere generaties op te zadelen met de kosten van de vergrijzing.

De vraag die ik hier nu dan ook stel: Mag je het land dat je eerst hebt opgebouwd ook zelf afbreken?

Drie punten wil ik vanavond met u bespreken: De betaalbaarheid van de overheid, de toekomst van ons onderwijs en de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt. Drie punten die direct de kern van ons belang raken.

Ik begin - het zal u niet verbazen - met de betaalbaarheid van onze overheid. De staatsschuld is de afgelopen jaren explosief gestegen. Op dit moment heeft de Nederlandse samenleving per inwoner een schuld van 22.660 euro. Daarnaast worden we geconfronteerd met een vergrijzende samenleving waardoor de kosten van de zorg, de pensioenen en de AOW enorm stijgen.

Die kosten moeten gedragen worden door - wederom zal het u niet verbazen - alle generaties. Dat betekent dat een pensioen met 65 eigenlijk niet meer van deze tijd is. 67, 68, 69 en op termijn zullen we misschien nog wel veel langer doorwerken dan we nu verwachtten. In het licht van de stijgende levensverwachting is dat ook logisch, wie langer in goede gezondheid leeft kan ook langer een productieve bijdrage leveren aan de samenleving. Ik ben daartoe bereid, zijn jullie dat ook?

Onderwijs is het tweede punt dat ik vanavond met u wil bespreken. Onderwijs staat aan de basis van je eigen ontwikkeling. In een wereld die weliswaar niet kleiner maar wel steeds complexer is geworden is het meer dan ooit noodzakelijk dat de basis goed is, op die manier kunnen we ervoor zorgen dat iedereen voldoende kansen krijgt om op zijn - of haar - eigen wijze datgene uit het leven te halen wat voldoening geeft, wat recht doet aan ambities en wat zorgt voor de vrijheid die nodig is om je eigen geluk na te jagen.

Helaas worden we in Nederland geconfronteerd met een schrijnend gebrek aan ambitie. Je hoofd boven het maaiveld uitsteken, is tegenwoordig de snelste manier het te verliezen. De dictatuur van de middelmaat prevaleert boven initiatief en excellentie. Onze vooraanstaande positie op het gebied van onderwijs zijn we inmiddels kwijt. Alxander Rinnooy Kan sprak er vanmorgen al over, Nederland weer een kenniseconomie maken. Dat is onze prioriteit. Ik ga u hier daarom niet meenemen in een negatief verhaal over alles wat er mis is met het onderwijs, maar spreek liever over onze toekomstvisie. Over de ambitie die we weer in het onderwijs moeten leggen. Daarom moet er 1 miljard geinvesteerd worden de komende jaren. Om Nederland als kenniseconomie geloofwaardig te laten zijn - en blijven - is het nodig dat ons onderwijs kan concurreren met toponderwijs op universiteiten als Oxford, Harvard en Yale. Onze universiteiten moeten - en kunnen - weer voorop lopen.

Maar onderwijs is meer dan alleen universiteiten. De MAVO komt als het aan ons ligt eerder gisteren terug dan vandaag. Vakonderwijs moet weer gaan betekenen wat het ooit deed, het leren van een vak, een vak waar je trots op kunt zijn en een vak waar je een fatsoenlijk salaris mee kan verdienen. Ook binnen onze eigen vereniging zou deze groep wel wat breder vertegenwoordigd mogen zijn. Omdat wij als JOVD bestaan voor alle jongeren, ook die in het middelbaar beroepsonderwijs.

Om al die investeringen te realiseren zullen wij ook onze bijdrage moeten leveren. Verworven rechten zijn ook voor ons niet meer vanzelfsprekend. Het vervangen van de basisbeurs door een sociaal leenstelsel is ons offer. Studeren is een investering in je eigen toekomst. Wie die investering niet wil doen, moet zich afvragen wat hij - of zij - te zoeken heeft in het hoger onderwijs.

Tot slot - en dat betekent niet dat ik al aan het einde van deze speech ben - wil ik ook de arbeidsmarkt met u bespreken.

Vroeger begon je na je studie - of na de lagere school - met werken en bleef je vaak de rest van je leven in dienst van dezelfde werkgever. In een globaliserende wereld is dat beeld veranderd. De concurrentie zit niet alleen meer aan de overkant van de straat. De concurrenten van morgen zitten in Beijing, Bangalore en Bogota. Dat betekent dat we - net als bij onderwijs - moeten kijken op welke wijze de arbeidsmarkt moet functioneren om mee te kunnen in het toenemende tempo waarin de wereld zich ontwikkelt. Helaas! Ook hier zijn we in Nederland niet goed op voorbereid. De arbeidsmarkt zit op slot. Voor jongeren is het lastig een goede positie op de arbeidsmarkt te verwerven.

Flexcontracten en projectwerk zijn er genoeg, maar maken de jonge werknemer tot een wegwerpproduct is verworden in de vierentwintiguurseconomie. Om die problematiek aan te pakken is het noodzakelijk dat we het ontslagrecht op de schop nemen. Het mag niet langer vanzelfsprekend zijn dat de werknemers die het langste in dienst zijn de meeste rechten hebben, kwaliteit moet prevaleren boven ancienniteit. Je hebt geen recht op een baan omdat je de oudste bent, je hebt recht op een baan omdat je de beste bent.

Dat betekent dat de ontslagbescherming zoals we die nu kennen moet worden versoepeld. Dat maakt het voor werkgevers aantrekkelijker om nieuw personeel aan te nemen en voor werknemers makkelijker een baan te vinden. Daarmee is baanzekerheid niet langer een harde garantie, maar vraagt zij van ieder individu - ongeacht je leeftijd - om te werken, zich te ontwikkelen en ernaar te streven het maximale uit zichzelf te halen. Dat geeft jongeren betere kansen op de arbeidsmarkt, niet alleen vandaag maar ook morgen.

Bij het vertellen van dit verhaal zo merk ik nu, is er wel een overkoepelende thematiek te ontdekken. De thema's die ik heb besproken geven een beeld van de maatregelen die nodig zijn om ons land voor te bereiden op de toekomst, een toekomst waarin we weer voorop lopen.

Voorop lopen op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid, kortom op het bieden van alle kansen die we nodig hebben om zelf datgene in onze toekomst te vinden wat we er willen vinden, datgene er uit te halen wat we er uit willen halen en van ons leven dat te maken wat we er van willen maken.

Mark, aan jou de eer na mij het woord te nemen. Met de verkiezingen in het vooruitzicht wil ik je de drie punten van vanavond nog even meegeven. Een betaalbare overheid, goed onderwijs en een toegankelijke arbeidsmarkt. Wij verwachtten van de VVD dat ze onze generatie niet in de steek laat.

Rest mij nog aan het einde van deze speech u een prettige avond toe te wensen, mijn dank uit te spreken voor de voortreffelijke wijze waarop het congres is georganiseerd en u nogmaals te verzoeken uit die stoel overeind te komen en de handen uit de mouwen te steken.

Dank u wel.

©Foto: Gerhard Taatgen