Zaterdagavond 12 april 2008 in Hotel Den Haag-Nootdorp te Nootdorp.

 

Nederland opnieuw uitgevonden: bouwstenen voor een succesvolle toekomst. Dat is het thema van dit congres. Om Nederland opnieuw uit te vinden heb je zowel visie als idealisme nodig. Een ideologie hebben we hier, allemaal: het door ons gekoesterde liberalisme. Binnen het liberalisme kun je genoeg twisten over concrete standpunten en dat doen we dan ook graag. Wat het liberalisme in alle tijden aantrekkelijk maakt is de nadruk op positiviteit en optimisme. Ik ga altijd uit van de kracht van het individu en dat geldt eigenlijk voor elke liberale stroming, ongeacht het etiket wat je erop plakt. Liberalen zijn positieve mensen.

Daarom kozen we bij de JOVD voor een positievere insteek. Begin dit jaar begonnen we met een zoektocht naar de beste huisbaas van Nederland. Dat moest een huisbaas zijn die de regels kent, ze ook opvolgt en toepast, en die soms ook gewoon eens iets meer doet dan wat standaard is. Gelukkig zijn ook goede huisbazen in overvloed aanwezig. Na een lange zoektocht door vele Nederlandse steden kozen we een winnaar. Mijnheer Martens uit Nijmegen mag zich tot 31 december dit jaar met trots "Huisbaas van het jaar 2008" noemen. Alle huisbazen in Nederland zouden aan hem een voorbeeld kunnen nemen: het onderhoud in zijn panden was piekfijn in orde, op de brandveiligheid viel niets aan te merken, sterker nog, er hingen meer brandblussers dan nodig, en hij stelt zich meewerkend en vriendelijk op richting zijn huurders. Alsof dat nog niet genoeg is, was ook de prijs-kwaliteitverhouding van de kamers meer dan perfect. Hiermee is een mooi voorbeeld gesteld richting alle huisbazen die het niet gesnapt hebben en de regels negeren.

De andere positiviteitsprijs die wij dit jaar uitreikten was de "liberale aanmoedigingsprijs" voor Geert Wilders, waarmee hij aangespoord moest worden zich liberaler op te stellen. Het liberale spoor is hij inmiddels al jaren bijster. Met deze prijs probeerden we hem aan te moedigen terug te keren naar zijn liberale roots, helaas tevergeefs, zoals is gebleken.

De aankondiging van de anti-koranfilm Fitna, echt alleen nog maar de AANKONDIGING, beheerste de media in Nederland en ook daarbuiten. Wat mij betreft was dit ook aan de manier van reageren van het kabinet te wijten. Die was namelijk "schandalig", zoals Wilders misschien zou zeggen. Maxime Verhagen, en later ook Jan-Peter Balkenende, riepen hem op zijn film niet uit te zenden. De grootste miskleun die ze hadden kunnen begaan. Ze lieten het recht op vrije meningsuiting, een recht dat ik zeer fundamenteel vind, als een baksteen vallen. En dat allemaal voor een paar loze dreigementen van extremisten uit het Midden-Oosten, dreigementen die op dat moment net zo loos waren als de film van Wilders zelf. Niemand wist namelijk wat er te zien zou zijn in die film. Ik niet, u niet, en ook de regering niet.

Ik vind het stuitend dat leden van de regering, de regering die de grondwet moet dienen en verdedigen, oproepen tot het niet uitzenden van een film met voor hen onbekende inhoud. Dat is een rechtstreekse aantasting van de vrije meningsuiting door vertegenwoordigers van de staat. En dat kan absoluut niet. Balkenende had pal voor de vrijheid van meningsuiting moeten gaan staan, zeker omdat men in de landen waar de bedreigingen vandaan kwamen die vrijheid niet eens kent. Fundamentele vrijheden mag je nooit relativeren. Zeker niet onder druk van tirannen die niet eens weten wat vrijheid is.

Uiteindelijk kwam Fitna toch nog voor 1 april uit. Eigenlijk had dat filmpje al die aandacht vooraf niet eens verdiend, de inhoud was niet meer dan een herhaling van zetten. Wilders vindt alle moslims extremisten, maar dat was mij al wel bekend. Zijn oplossing: moslims moeten een deel van de koran er zelf uitscheuren. Problemen binnen de Islam moeten inderdaad in eerste instantie door moslims zelf worden opgelost. Problemen die wij in Nederland ondervinden met groepen niet-westerse allochtonen zijn echter integratiegerelateerd, en aan die integratie draagt Wilders met zijn film helemaal niets bij.

Ik vind religie en levensovertuiging zaken die thuishoren in het prive-domein, zaken waar de politiek zich niet mee hoort te bemoeien. Eigenlijk is Wilders op dat punt net zo paternalistisch als ons rooms-rode kabinet. Politici horen zich bezig te houden met het oplossen van maatschappelijke problemen en het verder opbouwen van Nederland. Ik vind dat we ons moeten richten op de moslims die inderdaad radicaliseren en die misdaden plegen. Dat zijn zeker niet alle moslims. Elk geloof kent stromingen en iedereen die zijn geloof misbruikt om misdaden te plegen moet worden aangepakt. Dat is waar de politiek zich op moet richten. Verdraagzaamheid houdt op, wanneer het op onverdraagzaamheid stuit, zoals de heer Korthals Altes het vanochtend zo treffend omschreef.

Essentieel is dat we altijd de dialoog aan blijven gaan, want onbegrip en onwetendheid veroorzaken problemen. Dinsdag 1 april ging een groep JOVD'ers in debat met een groep jonge Marokkanen in jongerencentrum Argan te Amsterdam. Twee schijnbaar tegenovergestelde groepen met, zoals tijdens het debat bleek, veel overeenkomsten.

Waar zijn de moslims die opkomen voor hun EN onze vrijheden? Na het debat sprak ik met Ismael. Een doodgewone Marokkaanse moslimjongen, uit Slotervaart, goed opgevoed en zeker geen probleemjongere. Hij vertelde mij geen zin te hebben verantwoording af te leggen voor de misdaden die anderen plegen met ZIJN geloof als legitimatie daarvan. Want we zijn allemaal individuen, zei hij.

Zoals ik eerder ook al aangaf ben ik dat laatste helemaal met hem eens. We zijn inderdaad allemaal individuen., ook moslims. Het probleem is echter dat een aantal individuen, bijvoorbeeld extremistische moslims, vaak het beeld vormen voor een hele groep. De rest van die groep, die zich wel gedraagt zoals het hoort, moet daar geen verantwoording voor afleggen, maar ze moeten wel opkomen voor hun eigen geloof en stelling nemen tegen misbruik daarvan. Dan kunnen ook niet-moslims een constructieve dialoog met hen aangaan over de problemen die er spelen. Komende tijd zullen wij met meer plannen komen om die dialoog voort te zetten.

Een heel ander onderwerp, waar eens een keer een fatsoenlijke dialoog over gevoerd moet worden, is de privacy van burgers. Sinds de verschrikkelijke aanslagen in New York, Madrid en Londen zijn we vervallen in een soort krampachtige hang naar absolute veiligheid. Ik zal u in ieder geval even uit die droom helpen: absolute veiligheid bestaat niet. Veiligheid is een kerntaak van de overheid, maar die lijkt tegenwoordig ten koste van alles te kunnen gaan. Zeker ten koste van privacy.

Als je er al voor zou kiezen om een stukje vrijheid of een stukje privacy in te leveren voor meer veiligheid, dan is het in ieder geval van groot belang dat daar een fatsoenlijk debat over wordt gevoerd. En dat is precies wat de afgelopen jaren niet is gebeurd. De gemiddelde burger beseft zich niet dat ‘ie veel inlevert voor schijnbaar meer veiligheid. Schijnveiligheid dus.

Cameratoezicht is handig om daders achteraf op te sporen, maar een roofoverval of vechtpartij voorkom je er zeker niet altijd mee.

Pas sinds het kabinet plannen maakt voor een elektronisch kinddossier en een elektronisch patientendossier beseffen mensen zich dat er daadwerkelijk iets gebeurt met hun privacygevoelige informatie. Dat gevoel is daarvoor nooit zo duidelijk geweest en toch zijn er verregaande maatregelen genomen. Het is cruciaal dat het debat over privacyschending goed en breed gevoerd wordt, ook terugkijkend op de maatregelen die al genomen zijn.

Privacy en individuele vrijheid zijn, net als het recht op vrije meningsuiting, fundamentele zaken. We moeten ervoor waken dat we deze grondrechten niet te licht op gaan vatten, omdat ze er in ons land nou eenmaal al een tijdje zijn. Vrede maakt lui. Maar fundamentele vrijheden zullen we, ook in rustige tijden, moeten blijven bewaken.

Sommige dingen zijn tijdloos. De VVD wil haar beginselprogramma aan gaan passen aan de moderne tijd. Je gedachtegoed kritisch onder de loep leggen is niet verkeerd, maar liberale waarden als vrijheid, verantwoordelijkheid en verdraagzaamheid verouderen nooit. Ik ben ervan overtuigd dat we juist nu, in deze tijd dat het populisme hoogtij viert en de internetdemocratie zijn lelijke kop opsteekt, vast moeten houden aan een sterke ideologie. Ideologie die ervoor kan zorgen dat wij over 10 jaar onze zaken nog beter voor elkaar hebben dan nu.

Het komende halve jaar kunnen jullie verwachten dat wij met een liberale visie de uitdagingen waarvoor Nederland staat aan zullen gaan. Met -hopelijk- een nieuwe huisstijl, frisse ideeën en een spetterende campagne zullen we voor ons belangrijke punten in Nederland op de kaart zetten.
Met vertrouwen in onze ideologie hoeven we geen obstakel uit de weg gaan. Het liberalisme is springlevend en dat zullen we iedereen laten horen!